ΑΜΟΡΓΟΣ: ΜΥΡΩΔΑΤΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ – ΠΑΣΤΕΛΙ & ΡΑΚΟΜΕΛΟ

Αμοργός η ρομαντική. Το μεγαλείο της δωρικής
ομορφιάς ξεδιπλώνεται σε τούτο το νησί. Τίποτε περιττό. Το λευκό
των σπιτιών με τις μπλε και βυσσινί λεπτομέρειες, το γκρι απ’ τα
πλακόστρωτα δρομάκια και το φούξια της μπουκαμβίλιας που στολίζει
κάθε γωνιά, συνθέτουν μια εικόνα μαγική. Ανάμεσα στους βράχους
ξεπροβάλλουν καταπράσινες κοιλάδες, αρχαίοι πύργοι και λιθόκτιστοι
ανεμόμυλοι.

Το ορεινό αυτό κυκλαδονήσι, εκτός από τη ιδιόμορφη φυσική του
ομορφιά διαθέτει μια σπάνια χλωρίδα. Εδώ φύεται το μοναδικής
νοστιμιάς κεφαλόχορτο. Το ενδημικό ψυχανθές κατσούνι δίνει τη
περίφημη αμοργιανή φάβα που βρασμένη προσεκτικά, πλάθετε
με μάραθο και κρεμμυδάκι, μπαίνει στο τηγάνι και ευφραίνει τον
ουρανίσκο σαν χρυσός, τραγανιστός φαβοκεφτές. Στα πεδινά
εδάφη, καλλιεργούνται σιτάρι, κριθάρι, μηλιές, εσπεριδοειδή,
αμπέλια.

Τα ντόπια αιγοπρόβατα προσφέρουν το τρυφερό κρέας τους να
σιγοψηθεί στη κατσαρόλα με βελουδένιο ντοματοπελτέ και πατατούλες,
το αχνιστό, μυρωδάτο πατατάτο. Τρυφερά σέσκουλα
ζεματιούνται, παντρεύονται με κρεμμυδάκια, άγριο μάραθο και δυόσμο,
τυλίγονται σε νόστιμη ζύμη και γίνονται τραγανά αμοργιανά
χορτοπιτάκια. Πεντανόστιμη, παχιά μυζήθρα πήζει νωχελικά μέσα στα
πλεγμένα με περισσή τέχνη από βουρλοτσιμισκάδια,
ρακόμελο (ζεστή ρακή με μέλι και μυρωδικά) και ψημένη
ρακή με μέλι και αμοργιανά βότανα συνοδεύουν τον ήλιο που δύει
πίσω από την Ηρακλειά.

Από τα παλιά χρόνια οι κάτοικοι του νησιού
Αμοργού και των μικρών Κυκλάδων έφτιαχναν ένα βραστάρι με ρακή,
μέλι, κανέλα και γαρύφαλο. Έπιναν και πρόσφεραν και στους
επισκέπτες τους. Το ποτό από το όνομα «ψημένη ρακή» ή
ρακόμελο. Το ποτό αποτελεί το επίσημο κέρασμα των
επισκεπτών του μοναστηριού της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας στην
Αμοργό. Αποτελεί το ιδανικό ποτό αφού προκαλεί ευφορία και
χαρούμενη διάθεση Επίσης είναι κατάλληλο για μετά το γεύμα, γιατί
λειτουργεί σας χωνευτικό.

Αμοργιανό πατατάτο: (Κατσικάκι ή
αρνάκι ή μοσχάρι με ρακόμελο στη γάστρα) με μπόλικες πατάτες
μπαχαρικά και κόκκινη σάλτσα.

Αρανίστα: Το αρνίσιο και το
κατσικίσιο κρέας κυριαρχούν στις τοπικές συνταγές. Παραδοσιακά
σερβίρεται κυρίως σε πανηγύρια. Σε όλα τα ξωκκλήσια υπάρχουν ειδικά
οι χώροι όπου μαγειρεύεται το φαγητό και προσφέρεται στους πιστούς
μετά τη λειτουργία.

Γεμιστό κατσίκι με ρύζι σούπα και πολλά αρωματικά
βότανα από τα εκατοντάδες που φυτρώνουν στο νησί.

Μένουλες λιαστές: Μικρό ψάρι που
ανήκει στην ίδια οικογένεια με τη γόπα, παστώνεται και λιάζεται
στον ήλιο. Θεωρείται εξαιρετικός μεζές του ούζου.

φάβα που προέρχεται από διαφορετική ποικιλία το
κατσούνι «ξαναπαντρεμένη» όταν την ζεσταίνουν και τη τρώνε
τις επόμενες μέρες.

Ξινόμηλα: Παράγονται σε μικρή
ποσότητα στο νησί, και παρά την υπόξινη γεύση τους, θεωρούνται
περιζήτητα στην αγορά λόγω της νοστιμιάς τους.

Το ξιδάτο: Ένα είδος πατσά που
προσφέρεται μετά τις θρησκευτικές ολονύκτιες και τα …εγκόσμια
ξενύχτια ή στον αντίγαμο: μια μέρα μετά το γαμήλιο γλέντι.

Χορτόπιτες του νησιού με αγριοσέσκουλα και
μυρωδικά. Είναι απλά θεϊκές. Νοστιμότατο μαύρο ζυμωτό ψωμί και το
«αμοργιανό ….» ένα είδος παξιμαδιού αφιερωμένο στον Άγιο
Παύλο.

Χταποδόπιτα με παραδοσιακό φύλο φρέσκο
ψιλοκομμένο χταπόδι, ελιές και κόλιαντρο.

Πιταρούδια: Ζυμαρικό φτιαγμένο
με σκληρό σιτάρι και νερό, που βράζεται στο γάλα και
τηγανίζεται.

Στα τυροκομικά κυριαρχεί το λαδοτύρι, σκληρό και
πολύ αλμυρό ή μαλακό γλυκό τυρί σακούλας και η μυζήθρα που
φτιάχνουν μέσα σε ειδικές φόρμες τα «τσιμπιδάκια».

Στο πανηγύρι Αγίας Παρασκευής της Καλαράνας 25/26
Ιουλίου, συγκεντρώνονται από όλο το νησί στο μαγειρείο σιτάρι,
αλεύρι, λάδι και όλα τα άλλα απαραίτητα υλικά για να γίνουν τα
ψωμιά και τα παραδοσιακά φαγητά. Αυτά τα φαγητά είναι το παπατάτο,
το ξιδάτο, ο κοφτός, ο φοβηδά και το πιλάφι. Με το φαγητό
σιτίζονται πάνω από 2.500 προσκυνητές οι οποίοι ταξιδεύουν μέχρι
εδώ εκτός από το νησί από όλες τις Κυκλάδες και από άλλα μέρη της
Ελλάδας.

Τα ξεροτήγανα που θυμίζουν τις δίπλες. Γίνονται
με ζύμη τηγανιτή, ανοιγμένη σε πολύ λεπτά φύλλα που απαιτούν μεγάλη
τέχνη. Δίνουν στα ξεροτήγανα σχήμα τριαντάφυλλου μουσκεμένου στο
μέλι. Στο τέλος τις πασπαλίζουν με καβουρδισμένο σουσάμι κάτι που
απογειώνει τη γεύση τους.

Στο παστέλι ρίχνουν το σουσάμι
στο λάδι για το πρώτο καβούρδισμα προσθέτουν ζάχαρη, μέλι και νερό
και τα ανακατεύουν μέχρι να πήξει το μείγμα. Έπειτα τα απλώνουν σε
μεγάλες τάβλες ή τραπέζια που έχουν στρώσει φύλλα λεμονιού για να
μην κολλήσουν και το κοπανούν με ξύλα ώσπου να γίνει επίπεδο, μετά
το χαράσσουν σε ευθείες. Το κόβουν σε ρόμβους και το σερβίρουν με
λεμονόφλουδα.

Στις 6 Αυγούστου κάθε χρόνο του Σωτήρως, γίνεται
η επίσημη γιορτή του παστελιού στη Χώρα.

Τη Λούτζα, σερβίρεται όμως και
στα σπίτια σε γιορτές και βαφτίσια. Παραδοσιακοί μάστορες
παρουσιάζουν τη διαδικασία παρασκευής του παστελιού, το οποίο στη
συνέχεια μοιράζεται στους παρευρισκόμενους.

Η Αμοργός είναι το νοτιοανατολικότερο νησί των
Κυκλά­δων, ένα κομμάτι γης, με κατάλευκα σπιτάκια, μοναστή­ρια και
ξωκλήσια σκαρφαλωμένα σε βραχώδεις πλαγιές, αγριοκάτσικα και άφθονα
βότανα.

Εδώ η ζωή κυλάει αργά, ήρεμα, και αν δεις τούτο
το νησί με το μάτι του ταξιδιώτη,  σίγουρα θα
ανακαλύψεις, αυθεντικές γεύ­σεις, την «ψημένη» ρακή με το μέλι και
τα περίφημα αμοργιανά ξινοτύρια.

Ένας τόπος εκτός από τις φυσικές του ομορφιές,
την λαογραφία, την αρχιτεκτονική, τους ανθρώπους, τους κατοίκους
χαρακτηρίζεται και από το φαγητό.  Η Αμοργός πλούσια σε όλα τα
παραπάνω έχει να προσφέρει στους επισκέπτες της μια μεγάλη ποικιλία
από φαγητά, και γλυκίσματα.

 

Top