ΑΠΟΚΡΙΕΣ: ΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ

Λαϊκά δρώμενα και Διονυσιακοί χοροί, ξέφρενες γιορτές
που καλωσορίζουν την άνοιξη και παμπάλαιες παραδόσεις που
εξασφαλίζουν την «καλοχρονιά». Η Αποκριά στην Ελλάδα
σημαίνει κουδούνια, μουντζουρώματα, καρναβάλι, μα πάνω από όλα κέφι
και ξεφάντωμα μέχρι πρωίας.

Απόκριες και σε ολόκληρη την Ελλάδα το γλέντι έχει ξεκινήσει.
Από την Ξάνθη μέχρι την Αμοργό κι από τη Νάουσα μέχρι τη Γέργερη
της Κρήτης, οι αποκριάτικες γιορτές καλούν μικρούς και μεγάλους σε
ένα ξέφρενο πανηγύρι, που δεν συγκρίνεται με καμιά άλλη εποχή του
χρόνου. Ντροπές και συστολές μένουν διακριτικά στην άκρη και τον
λόγο παίρνουν τώρα τα μασκαρέματα, οι περίτεχνες στολές, οι χοροί
και τα τραγούδια με τα πιο σαματατζίδικα όργανα και οι αυτοσχέδιοι
ριμαδόροι με τα σκωπτικά τους πειράγματα.

Οι Απόκριες σημαίνουν όμως και την ώρα της παράδοσης και των
μακραίωνων εθίμων. Πολλές από τις καρναβαλικές εκδηλώσεις που
γίνονται  σήμερα στην Ελλάδα, προέρχονται από δρώμενα και
πρωτόγονες ιεροπραξίες που η ρίζα τους χάνεται στους αιώνες, όπως
το έθιμο των «κουδουνάτων», που γιορτάζεται σε πολλές
περιοχές της Ελλάδας, στην ηπειρωτική χώρα, από Αιγαίο και την
Κρήτη.

Πολλά από τα έθιμα αυτά έλκουν την καταγωγή τους από αρχαίες
βακχικές τελετές, ενώ άλλα συμβολίζουν την επικράτηση της άνοιξης
επί του χειμώνα και την αναγέννηση της φύσης. Είναι τα λεγόμενα
έθιμα της «ευετηρίας», της καλοχρονιάς, δηλαδή, αυτά που
θα εξασφαλίσουν στο χωριό (ή την πόλη) την απαραίτητη καλή σοδειά
θεωρείται μάλιστα γρουσουζιά για τον τόπο αν κάποια χρονιά δεν
γιορταστεί το έθιμο. Κάποιες από αυτές τις γιορτές είναι περίφημες
σε όλη την Ελλάδα, όπως τα διάσημα Καρναβάλια της
Πάτρας και της Ξάνθης που κάθε
χρόνο συγκεντρώνουν πιστούς φίλους από κάθε γωνιά της χώρας. Άλλα
έχουν περισσότερο τοπικό χαρακτήρα, όπως οι Μπούλες της
Νάουσας ή τα Αλευρομουντζουρώματα στο Γαλαξίδι
. Όλα όμως
υπόσχονται ξέφρενη διασκέδαση.

Για εμάς τους Έλληνες τα αποκριάτικα έθιμα έχουν ρίζες στον
αρχαίο κόσμο. Για τον υπόλοιπο κόσμο, οι αποκριάτικες γιορτές που
γέννησαν τα διασημότερα σημερινά καρναβάλια έχουν ρίζες στη
μεσαιωνική Ιταλία, όταν το Καρναβάλι της Βενετίας ήταν το
μεγαλύτερο ετήσιο γεγονός. Από εκεί η παράδοση εξαπλώθηκε διαδοχικά
στους Καθολικούς Χριστιανούς της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της
Γαλλίας και της Γερμανίας, φτάνοντας έως τη Νέα Γαλλία της Βόρειας
Αμερικής, την Καραϊβική και τη Λατινική Αμερική.

Για την ιστορία, η πρώτη παρέλαση με μασκαράδες από όλο τον
κόσμο λέγεται πως πραγματοποιήθηκε το 1823 στην Κολωνία της
Γερμανίας. Κι αν μπερδεύεστε επειδή τη λέξη
«carnival» τη συναντάμε συχνά-πυκνά σε διάφορα
κράτη, διάφορες εποχές του χρόνου, αποκριάτικα καρναβάλια είναι
αυτά που πραγματοποιούνται την περίοδο πριν από την έναρξη της
Σαρακοστής και τα συναντάμε μόνο με Χριστιανούς Καθολικούς και
(λιγότερο συχνά) Ορθόδοξους λαούς. Κοινό στοιχείο: Η ευδαιμονία,
που για να μην ξεχνιόμαστε, η ανθρωπότητα οφείλει στον
Διόνυσο. 

Top