ΑΡΤΟΣ ΕΠΙΟΥΣΙΟΣ / ΠΡΟΣΦΟΡΟ – ΑΡΤΟΚΛΑΣΙΑ

ΑΡΤΟΣ ΕΠΙΟΥΣΙΟΣ

ΠΡΟΣΦΟΡΟ –  ΑΡΤΟΚΛΑΣΙΑ

Το πρόσφορο κατέχει μία πολύ κεντρική θέση στην
εκκλησιαστική ζωή της Ορδόδοξης Εκκλησίας, καθώς αποτελεί με
πολλούς τρόπους σημείο αναφοράς.

Το προσφέρουν οι Χριστιανοί για την τέλεση της Θείας
Λειτουργίας. Είναι η αντιπροσφορά μας στον Κύριο για τις δικές του
πολλές και ιδιαίτερες δωρεές.

Μάλιστα η εκ σίτου προσφορά μας έχει και αυτόν τον Συμβολισμό.
Όπως οι κόκκοι του σιταριού αλέστησαν και έγιναν όλοι μαζί αλεύρι
με το οποίο ζυμώθηκε η προσφορά, έτσι και ένας-ένας όλοι (εμείς) οι
πιστοί συγκεντρωμένοι κατά την Θεία Λειτουργία κοινωνούντες του
Σώματος και Αίματος του Χριστού γινώμεθα ένα μαζί του.

Η προσφορά, πρόσφορο ή λειτουργιά είναι ψωμί ζυμωμένο στο σπίτι
με προζύμι σε στρογγυλό σχήμα και σφραγισμένο με ειδική ξύλινη
σφραγίδα.

Η σφραγίδα είναι στρογγυλή και στο κέντρο φέρει ένα σταυρό ο
οποίος καταλαμβάνει όλη την σφραγίδα σε μήκος και πλάτος. Χωρίζεται
σε πέντε όμοια σε διάσταση τετράγωνα, τα οποία πάνω τους έχουν
διάφορα εγχάρακτα σύμβολα και γράμματα βυζαντινού κυρίως, αλλά και
ελληνικού τύπου.

Το κεντρικό τετράγωνο στο πρόσφορο γράφει ΙCXΡ ΝΙΚΑ (Ιησούς
Χριστός Νικά) και χρησιμοποιείται ως αμνός το Σώμα του Χριστού. Τα
ίδια σύμβολα έχουν και τα δύο τετράγωνα το πάνω και το κάτω από το
κεντρικό. Στο δεξί αναγράφεται ΜΘ (Μήτηρ Θεού) και στο αριστερό
απεικονίζονται τρεις σειρές με εννέα τρίγωνα, που συμβολίζουν τις
εννέα τάξεις των Αγγέλων και των Αγίων .

Από το πρόσφορο ο ιερέας θα βγάλει το μέρος εκείνο που θα γίνει
το Τίμιο Σώμα του Κυρίου τον «Αμνό» αλλά και τις μερίδες
της Θεοτόκου των Αγίων και των δικών μας ονομάτων ζώντων και
κεκοιμημένων, που θα μνημονευθούν και το υπόλοιπο τεμαχίζεται σε
μικρά κομμάτια και προσφέρεται στους πιστούς ως αντίδωρο στο τέλος
της Θείας Λειτουργίας.

Ετοιμασία Πρόσφορου με Τάξεις
και Ακολουθία

Το ζύμωμα του πρόσφορου θέλει προσοχή. Χρειάζεται ευλάβεια και
καθαρότητα ψυχική και σωματική.

Τα σκεύη, οι πετσέτες και οι κουβέρτες που θα χρησιμοποιηθούν
πρέπει να είναι καθαρά. Πολλές νοικοκυρές τα σκεύη που
χρησιμοποιούν τα έχουν γι’αυτήν την χρήση μόνο.

Ακολουθία

Πριν το ζύμωμα: Ανάβετε το καντήλι και ένα κερί. Θυμιατίζετε το
χώρο, την ζύμη και το αλεύρι σταυρωτά λέγοντας την προσευχή
«Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου
Πνεύματος».

ΑΡΤΟΚΛΑΣΙΑ

Τελετή όπου ευλογούνται οι βασικοί καρποί της γης σιτάρι, λάδι
και κρασί. Τελείται δε σε ανάμνηση του θαύματος των πέντε άρτων από
το Χριστό. Συνήθως οι άρτοι προσφέρονται και ευλογούνται σε μεγάλες
γιορτές, είτε στον Εσπερινό λίγο πριν το τέλος, είτε στο τέλος του
Όρθρου.

Ο όρος Αρτοκλασία σημαίνει ο τεμαχισμός του άρτου που
προηγουμένως έχουν ευλογηθεί από ιερέα ή αρχιερέα και στη συνέχεια
διανέμονται στο εκκλησίασμα.

Οι ευλογημένοι άρτοι είναι πέντε ισάριθμοι, δηλαδή με εκείνους
του θαύματος.

Η τελετή αρτοκλασίας είναι παλαιότατη λειτουργική πράξη και έχει
τις ρίζες της στους Αποστολικούς Χρόνους.Θεωρείται κατάλοιπο από
τις αγάπες, τα κοινά γεύματα των πρώτων χριστιανών.Τους άρτους
συνοδεύει οίνος και έλαιον για να ευλογηθούν.

Η αρτοκλασία γίνεται συνήθως στις θρησκευτικές γιορτές, στον
εορτασμό της μνήμης των Αγίων, ανήμερα πριν ή μετά την Θεία
Λειτουργία ή την παραμονή στον Έσπερινό. Κατά την αρτοκλασία ο
ιερέας ευλογεί τους προσφερόμενους πέντε άρτους σε ανάμνηση του
Θαύματος του Χριστού.

Οι πιστοί συνηθίζουν να πηγαίνουν άρτους στην ονομαστική τους
εορτή, υπέρ υγείας και βοήθειας ή στην περίπτωση που έχουν κάνει
κάποιο τάμα. Οι άρτοι διαβάζονται και μετά το πέρας της Θείας
Λειτουργίας, ο ένας άρτος δίδεται στον ιερέα, τον ένα κρατά ο
πιστός και οι τρεις αφού κοπούν σε κομμάτια μοιράζονται στο
εκκλησίασμα.

ΖΥΜΩΝΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

ΝΕΟ ΠΡΟΖΥΜΙ
 Aναπιάνετε  Tο
προζύμι  την ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, στις 14
Σεπτεμβρίου.

Σε μία λεκάνη μικρή ρίχνετε 1 ποτήρι νερό χλιαρό. Με το βασιλικό
που σας έδωσε ο ιερέας σταυρώνετε το νερό τρεις φορές λέγοντας την
προσευχή.

Αφαιρείτε το βασιλικό και τον βάζετε δίπλα στην λεκάνη. Ρίχνετε
στην λεκάνη με το νερό το σκληρό αλεύρι σιγά-σιγά και ανακατεύετε
ώσπου να γίνει ένας παχύρρευστος χυλός. Σκεπάζετε τη λεκάνη με μια
πετσέτα και από πάνω με μια κουβέρτα. Τα αφήνετε όλη νύχτα και το
πρωί το αναπιάνετε πάλι με λίγο χλιαρό νερό και λίγο αλεύρι ακόμα.
Το σκεπάζετε και πάλι και το αφήνετε στο ίδιο ζεστό μέρος. Το βράδυ
επαναλαμβάνετε τη διαδικασία και την επόμενη μέρα, μπορείτε να το
ζυμώσετε ή αν δεν το ζυμώσετε, το φυλάτε σε μπολ στο ψυγείο για
15-20 ημέρες.

ΥΛΙΚΑ   150
γρ. αλεύρι – 80 ml νερό

Top