ΙΟΣ ΗΘΗ ΕΘΙΜΑ & ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ

Nησί με ομορφιά και χάρη, περιζήτητη και ονομαστή για
ατελείωτα βράδια κραιπάλης και διασκέδασης, αλλά και για τις
αμέτρητες, λευκές εκκλησιές της. Γνήσιο Κυκλαδονήσι, η Ίος
ζωγραφίζει στον ορίζοντα σε χρώματα του λευκού και του γαλάζιου, με
παιχνιδιάρικες χρωματιστές λεπτομέρειες στα πορτοπαράθυρα των
σπιτιών
.

Πλακόστρωτες πλατείες και σπιτάκια σαν από αιγαιοπελαγίτικο
παραμύθι, το Μεσαιωνικό Κάστρο, η εκκλησιά
της Παναγίας της Γκρεμιώτισσας και οι
περήφανοι ανεμόμυλοι με αγνάντι τους τη Χώρα. Στο λόφο
του Σκάρκου βρίσκονται τα μοναχικά ερείπια πρωτοκυκλαδικού
οικισμού που καταστράφηκε με την έκρηξη του Ηφαιστείου της
Θήρας. Λίγο έξω από το Κάμπο έχει απομείνει, στην πλαγιά του λόφου,
ένα αρχαίο υδραγωγείο. Στο Πλακωτό ερείπια του ελληνιστικού
πύργου που οι ντόπιοι ονομάζουν Ψαρόπυργο εξαιτίας του
ψαρού χρώματος της πέτρας του και ο τάφος του Ομήρου, του
τυφλού ποιητή της Οδύσσειας και της Ιλιάδας.

Για τους μερακλήδες της γεύσης, ρεβυθοκεφτέδες,
ντοματοκεφτέδες
,
τσιμέτια (γεμιστές κολοκυθοκορφάδες), λιαστές
μαρίδες
τσικουδιά προσφιλής στον ουρανίσκο,
τραγανό παστέλι από νιώτικο θυμαρίσιο μέλι και
σουσάμι, αυγοκαλάμαρα ή ξεροτήγανα,
καλτσούνια, μυζηθρόπιτες ή
μελιτίνια
αμυγδαλωτά και παστωτά
σύκα
 δεμένα με σουσάμι.

Τα κρέατα της Ίου, κατσικάκια, αρνάκια και
μοσχαρίσια είναι περήφανα για την ποιότητα και τη νοστιμιά τους.
Στο νησί πήζουν το ξινό, λευκό κεφαλοτύρι αλμυρό και
πικάντικο, το σκωτύρι, μίγμα τυριών, μυζήθρας
και αρωματικών και τη γλυκιά μυζήθρα.
Το μαγιώτικο μέλι, που παράγεται από τα άνθη του
Μαΐου, έχει άρωμα και γεύση που σαγηνεύουν και χρώμα
κεχριμπαρένιο.

ΗΘΗ ΕΘΙΜΑ & ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ

Τα πανηγύρια είναι κύριο εθιμικό στοιχείο της
Ίου
, καθώς κάθε ένα από τα 365 εκκλησάκια του νησιού έχει
την τιμητική του την ημέρα της γιορτής του αντίστοιχου Αγίου, με
φαγητό και χορούς. Ενώ από του πανηγυρισμούς των προηγούμενων
γενιών, έχουν διατηρηθεί οι κούνιες, τα έθιμα γάμου, ο Κλήδονας, ο
Ανέγκαρδος και το Αρμυροπίταρι, που εκφράζει προσμονή γυναικών για
το γάμο.Οι κούνιες. Τα κορίτσια του νησιού, φτιάχνουν κούνιες και
κουνιούνται τραγουδώντας ερωτικά παραδοσιακά τραγούδια.

Ο Νιώτικος γάμος γίνεται συνήθως Σάββατο. Την Πέμπτη πριν από το
γάμο, γίνεται το γλέντι του Προμυζιού, όπου ζυμώνονται και
στολίζονται τα ψωμιά του γάμου. Ακολουθεί γερό γλεντοκόπι. Το
κυρίως φαγητό του γάμου, είναι η σούπα με βραστό
κρέας
, συνοδευόμενη από πατάτες, ζυμαρικά ή ρεβίθια, που
μαγειρεύονται σε μεγάλα καζάνια. Στο τέλος προσφέρον ως γλυκό την
σάρπη, κρέμα από γάλα με μαγιά. Το παστέλι το
προσφέρουν για την γλυκιά ζωή του ζευγαριού, κερνώντας τους
καλεσμένους. Το κρασί και η τσικουδιά, συνοδεύουν άφθονα το γεύμα
του παραδοσιακού γάμου, δίνουν στο γλέντι την αίσθηση της γευστικής
πληρότητας.

Ο Κλήδονας, λαϊκή μαντική διαδικασία, που αποκαλύπτει στις
άγαμες κοπέλες την ταυτότητά του μελλοντικού συζύγου, γίνεται την
παραμονή του Άϊ Γιαννιού,  ρίχνοντας το Ριζικάρι, δηλαδή ένα
προσωπικό αντικείμενο, σε πήλινο δοχείο με νερό αμίλητες, στέκονται
σε ανοιχτό παράθυρο με μια γουλιά αμίλητο νερό, περιμένοντας να
ακούσουν ένα ανδρικό όνομα. Το όνομα που θα ακουστεί, θα είναι
αυτό, του άνδρα που θα παντρευτούν. Μόλις η διαδικασία του αμίλητου
νερού τελειώσει, αρχίζει το γλέντι. Ανάβονται φωτιές, που τις
δρασκελίζουν γρήγορα, υπό τους ήχους παραδοσιακής μουσικής και με
τη συνοδεία εκλεκτών τοπικών εδεσμάτων, το γλέντι κρατά μέχρι τις
πρωϊνές ώρες.

Για το πανηγύρι του Άϊ Γιάννη στη Ψάθη, στις 29 Αυγούστου, οι
προετοιμασίες γίνονται από την προηγούμενη. Το πρωί της παραμονής,
στα μεγάλα καζάνια της κουζίνας του πανηγυρόσπιτου τα κομμάτια του
κρέατος παίρνουν την πρώτη βράση, το νερό χύνεται και το τρυφερό
κρέας με τα κρεμμυδάκια, τα καρότα, τα σέλινα, το σκόρδο και την
πιπεριά ξαναμπαίνουν στην φωτιά. Μετά το βράσιμο αποσύρονται και το
ζουμί, σουρώνεται για να ετοιμαστεί η σούπα με ρύζι, που στην
συνέχεια αυγοκόβεται.

Στην προετοιμασία και στο μαγείρεμα συμμετέχουν μόνο άνδρες. Όλα
είναι έτοιμα την ώρα που τελειώνει ο Εσπερινός. Τα καζάνια βγαίνουν
στην αυλή και οι επίτροποι με τις κουτάλες, γεμίζουν τα
«σκουτέλια» (κεραμικά, βαθιά πιάτα) με το
γιδοπίλαφο και με ένα κομμάτι γίδα. Με το στομάχι χορτάτο, ξεκινά ο
χορός ο λεγόμενος «Κάβος». Το γλεντοκόπι φθάνει μέχρι το
χάραμα και σταματά για την πρωϊνή λειτουργία, αμέσως μετά την οποία
σερβίρεται πεντανόστιμη ρεβιθάδα.

Top