ΠΩΓΩΝΙ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ: ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΣ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΣ ΤΟΠΟΣ

ΠΩΓΩΝΙ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Το Πωγώνι Ιωαννίνων, βρίσκεται στη μεθοριακή γραμμή που χωρίζει
την Ελλάδα από την Αλβανία, περίπου 60χλμ. βόρεια σ’έναν τόπο όπου
κυριαρχούν οι ορεινοί όγκοι των βουνών Νεμέρτσικα, Κασιδιάρης,
Τσαμαντάς. Διάσπαρτα τα χωριά, μέσα στα δάση, άλλοτε κρυμμένα στις
ρεματιές ή απλωμένα στο άνοιγμα μικρών κοιλάδων. Το Δελβινάκι, το
Δολό, η Πωγωνιανή, η Βήσσανη και αρκετά ακόμη που διατηρούν ατόφια
την παραδοσιακή αρχιτεκτονική τους.

Χρησιμοποιώντας είτε τον οδικό άξονα που οδηγεί στην Κακαβιά
είτε τον εθνικό δρόμο Ιωαννίνων – Κοζάνης, που περνά από το
Καλπάκι, θα βρεθείτε εύκολα στο Πωγώνι.

Θρύλος θέλει η περιοχή να οφείλει το όνομά της στον αυτοκράτορα
του Βυζαντίου Πωγωνάτο, που έζησε εδώ για δύο χρόνια (γύρω στο
700μ.Χ.). Τα χωριά του Πωγωνίου  βρίσκονταν πάνω στους
χερσαίους εμπορικούς δρόμους που συνέδεαν τις πόλεις της Αδριατικής
θάλασσας και την Ιταλία με τα ανατολικά Βαλκάνια και τη Μικρά Ασία.
Γι’αυτό ο τόπος είχε πλούτο και ευμάρεια, όμως πολλές φορές μπήκε
από νωρίς στο στόχαστρο των επιδρομέων. Ρωμαίοι, Γαλάτες,
Βυζαντινοί, Φράγκοι, Τούρκοι, όλοι όσοι ενδιαφέρονταν για το
εμπόριο, προσπάθησαν να κατακτήσουν τα περάσματα του Πωγωνίου.

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας δημιουργήθηκε ο οδικός άξονας που
συνέδεε το λιμάνι των Αγίων Σαράντα, με το Αργυρόκαστρο και τα
Γιάννενα, το Πωγώνι και κυρίως τα χωριά Πωγωνιανή και Δελβινάκι
αναδείχτηκαν σε σημαντικά εμπορικά κέντρα. Οι ευφυείς κάτοικοι
απέδειξαν ότι, εκτός από πεπειραμένοι κτηνοτρόφοι και γεωργοί, ήταν
και επιτυχημένοι έμποροι, δραστήριοι μεταπράτες, μεταφορείς αλλά
και τεχνίτες. Έτσι άρχισαν τις συναλλαγές με την Πόλη. Η δράση τους
έφτασε μέχρι τη Μολδαβία και τη Βλαχία, με αποτέλεσμα τα
κεφαλοχώρια να συγκεντρώσουν την οικονομική και πολιτιστική ζωή
όλης της επαρχίας Πωγωνίου.

Για να γνωρίσετε τον τόπο, σίγουρα δεν φτάνει ένα Σ/Κ. Κάθε
χωριό, κάθε φαράγγι και κάθε ποτάμι έχει τη δική του ομορφιά.

Ο δρόμος που συνδέει τα Γιάννενα με το τελωνείο της Κακαβιάς
μετέτρεψε το ιστορικό Καλπάκι σε οικονομικό και διοικητικό κέντρο
της περιοχής. Αξίζει να επισκεφτείτε το Μνημείο των Πεσόντων, προς
τιμήν των αντρών που έπεσαν στο πεδίο της μάχης κατά την ιταλική
εισβολή του 1940. Αξιόλογο είναι και το Πολεμικό Μουσείο, που
περιλαμβάνει εκθέματα -όπλα, έγγραφα, βιβλία κλπ., εκείνης της
περιόδου.

Ακολουθείστε το δρόμο για Κακαβιά, Περνάτε τη λίμνη Ζαραβίνα και
μετά από 18χλμ., φτάνετε στο Χάνι Δελβινακίου, όπου θα στρίψετε
δεξιά για Δελβινάκι.

Το κεφαλοχώρι βρίσκεται σε ύψος 700μ. περίκλειστο από βουνά
χαμηλού υψόμετρου καλυμμένα από δρυοδάση. Το Δελβινάκι αποτελεί ένα
από τα πιο ζωντανά χωριά της επαρχίας, με 1.000 μονίμους κατοίκους.
Καθώς απέχει από τα Ιωάννινα μόλις 40χλμ., ενδείκνυται για διαμονή.
Εδώ λειτουργούν και ξενώνες, παραδοσιακές ταβέρνες, καφενεία. Το
αρχιτεκτονικό και ιστορικό ενδιαφέρον ελκύει η εκκλησία της
Παναγιάς, κτίσμα του 1153, αλλά και το εντυπωσιακό κτίριο του
παλιού Παρθεναγωγείου, που σήμερα στεγάζει την Ταπητουργική
σχολή.

Από το Δελβινάκι με κατεύθυνση βορειοδυτικά ακολουθείτε τον
στενό και γεμάτο στροφές δρόμο που οδηγεί στην Πωγωνιανή (16 χλμ.).
Εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο του Πωγωνίου, με αξιόλογες
εκκλησίες, σχολεία και ενδιαφέρον λαογραφικό μουσείο. Η Πωγωνιανή
υπήρξε έδρα επισκοπής το 1863 και διοικητικό κέντρο της Οθωμανικής
αυτοκρατορίας. Από τα σημαντικότερα ιστορικά κτίρια είναι το
λεγόμενο Σαράι του Μπέη.

Οκτώ χλμ. από την Πωγωνιανή, σε μια απόκρημνη περιοχή συναντάτε
το όμορφο Δολό. Γεφύρια, εκκλησίες και θαυμάσια λιθόκτιστα σπίτια,
από αυτά που με μαεστρία έχτισαν στο πέρασμα των αιώνων οι
περίφημοι Ηπειρώτες, τεχνίτες της πέτρας. Φυσικό θαύμα το φαράγγι
του Κουβαρά, είναι το αξιοθέατο της περιοχής.

Συνεχίζετε το οδοιπορικό σας  με κατεύθυνση νοτιοδυτικά
οδηγώντας προς Ωραιόκαστρο. Αξίζει να πάτε στο παραδοσιακό χωρίο
Δρυμάδες (1.050 υψόμ), που βρίσκεται στις πλαγιές του όρους
Νεμέρτσικα.

Το Ωραιόκαστρο είναι χτισμένο κοντά στις πηγές του ποταμού
Γορμού. Εδώ έχουν έρθει στο φως τμήματα της αρχαίας ακρόπολης
Ωραιοκάστρου αλλά και ταφικών τύμβων, ενώ έχουν εντοπιστεί
οικιστικά ίχνη που χρονολογούνται από την Ύστερη εποχή του Χαλκού
μέχρι και την Ελληνιστική εποχή. Μετά το Ωραιόκαστρο η διαδρομή
προσφέρει ανεπανάληπτη θέα στη χιονισμένη, μέχρι το Μάιο, οροσειρά
της Τύρφης.

Επόμενη στάση η παραδοσιακή Βήσσανη, με τη φημισμένη σε όλη την
Ήπειρο Ελληνική Σχολή, το Παρθεναγωγείο και τις λαμπρές εκκλησίες.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζει αυτή της Ευαγγελίστριας, κτίσμα του 1630 .
Άμεσα συνδεδεμένη με τους ντόπιους είναι και η Μονή Αβελ (1776).
Δείτε τις υπέροχες τοιχογραφίες και το σπάνιας τεχνικής
επιχρυσωμένο τέμπλο.

Top