ΦΑΚΕΣ ΕΓΚΛΟΥΒΗΣ – ΛΕΥΚΑΔΑ

Εγκλουβή, ένας τόπος ιδιαίτερος, ένα χωριό, μία
ιστορία. Η Εγκλουβή, ορεινό χωριό του Δήμου Καρυάς, σε υψόμετρο 730
μ. εγκλωβισμένο από τα βουνά, Αϊλιά και Ελάτη.

Διάσημο για τις υπέροχες, βραστερές και
μυρωδάτες φακές Εγκλουβής. Καλλιεργούνται με τις παραδοσιακές
μεθόδους. Μία πρωτόγονη βιολογική καλλιέργεια, που γίνεται σε μία
έκταση μεγάλης περιεκτικότητας καλίου, στα 200 μ. ψηλά από το
χωριό.

Καθαρά γυναικεία υπόθεση η φακή Εγκλουβής, από
την σπορά, βοτάνισμα, μάζεμα, καθάρισμα και κοσκίνισμα.Η σπορά της
γίνεται τα Πάγανα (δηλαδή μετά τα Χριστούγεννα). Ακολουθεί το
βοτάνισμα, το οποίο θέλει μεγάλη υπομονή και προσοχή.Αφαιρούνται τα
αγριόχορτα (ζιζάνια) και τα αγκάθια όσο είναι μικρά. Αυτό γίνεται
γιατί άμα μεγαλώσουν με το ξερίζωμά τους «κουνιέται η φακή,
σκιάζεται»
, χαλαρώνει η ρίζα από το χώμα και δεν μεστώνει. Το
ό,τι φυτρώνουν τόσα ζιζάνια είναι η απόδειξη ότι δεν
χρησιμοποιούνται φυτοφάρμακα. Επίπονη εργασία, απαιτούνται ώρες,
σκύψιμο πάνω απο το φυτο.

Το μάζεμα της φακής, ο θερισμός γίνεται με τα
χέρια. Αυτό συμβαίνει γιατί βγάζουν την φακή ολόκληρη με την ρίζα
και δεν την κόβουν. Από εκεί μεταφέρεται αμέσως στο αλώνι. Γιατί αν
ξεραθεί στο χωράφι, τρίβεται και ο σπόρος πέφτει κάτω και
χάνεται.Το ξερίζωμα δίνει μεγάλο πλεονέκτημα στη φακή, γιατί όσο
μένει στο αλώνι, τραβάει όλους τους χυμούς από τον βλαστό και την
ρίζα και μεστώνει.Με αυτόν τον τρόπο βελτιώνεται η ποιότητα του
οσπρίου. Κουραστική εργασία που δεν γίνεται με άλλον τρόπο. Γι’αυτό
άλλωστε δίνει προϊόν αρίστης ποιότητας.

Ενώ θα έπρεπε να χαρακτηριστεί Π.Ο.Π. προϊόν,
κινδυνεύει να σταματήσει εντελώς η παραγωγή εξαιτίας των ιδιαίτερων
δύσκολων συνθηκών εργασίας.Η περιοχή της Εγκλουβής αποτελεί ζωντανό
παράδειγμα του: «επιτόπου διατήρηση στον αγρό».Σημαίνει
προστασία με εφαρμογή μέτρων στην παραδοσιακή γεωργία.Το οροπέδιο
περιλαμβάνεται στον κατάλογο του οργανισμού τροφίμων και Γεωργίας
του Ο.Η.Ε.Ως μία από τις πέντε περιοχές προτεραιότητας, της Ελλάδας
και οι κάτοικοί της ανήκουν στους «επί τόπου διατηρητές στον
αγρό»
των ντόπιων ποικιλιών που εξαφανίζονται.

Με εξέχουσα θέση την φακή Εγκλουβής ντόπια
μικρόσπερμη ποικιλία, δυσεύρετη σχεδόν ολόκληρη η παραγωγή είναι
προπωλημένη από το αλώνι. Οι τυχεροί την βρίσκουν στα ταξίδια τους
στην Λευκάδα ή σε ένα δύο μπακάλικα των Αθηνών.Ίσως να πουλήθηκαν
τα πρωτοτόκια με αντάλλαγμα ένα εξαίρετο πιάτο φακές Εγκλουβής.

Το πανηγύρι στις 6 Αυγούστου προς τιμή της στον
Άγιο Δονάτο. Με φωτιές που ανάβουν οι χωρικοί και πάνω σε πυροστιές
στήνουν καζάνια με πηγαδίσιο νερό. Βράζουν την φακή καινούργιας
σοδειάς και μοιράζουν στους επισκέπτες μετά τον Εσπερινό, μαζί με
κόκκινο ντόπιο κρασί, ελιές και παστές σαρδέλες με θέα τους
Βόλτους.

Οι Βόλτοι πέτρινος οικισμός, αποτελείται από 70
θολωτά κτίσματα, 104 αλώνια, η θερινή κατοικία των χωρικών.
Πρόκειται για μικρά καλύβια, που χρησίμευαν ως καταλύματα την
περίοδο συγκομιδής της φακής.Το 1999 το Υπουργείο Πολιτισμού,
χαρακτήρισε μνημείο τον οικισμό, ως δείγμα μοναδικό του λαϊκού μας
πολιτισμού.

Top