ΑΜΦΙΣΣΑ

ΑΜΦΙΣΣΑ

Στους Πρόποδες του Παρνασσού και της Γκιώνας, η πρωτεύουσα του νομού Φωκίδας είναι μία πόλη ζωντανή, αρχοντική και αγέρωχη, καθαρή και φιλόξενη, με σαφή παραδοσιακά στοιχεία ακόμη και στην καθημερινότητα.

Ένα τεράστιο ασημοπράσινο χαλί του ιστορικού ελαιών αγκαλιάζει την Άμφισσα. Η θέα αμέτρητων ιερών δέντρων, ηλικίας πολλών εκατοντάδων χρόνων, θα σας υποδεχθεί λίγα χιλιόμετρα μετά τους Δελφούς.

Η Άμφισσα, πρωτεύουσα των Εσπερίων ή Οζολών Λοκρών, ήκμασε κατά την αρχαιότητα – για 70.000 κατοίκους γράφει ο περιηγητής Παυσανίας. Η διαμάχη τους με την Αμφικτυονία των Δελφών για την καλλιέργεια της ιερής πεδιάδας της Κρίσσας, ήταν αυτή που οδήγησε στην καταστροφή της πόλης. Το 338π.Χ., κατά τον Γ΄ Ιερό Πόλεμο, ο Φίλιππος Β΄ της Μακεδονίας τιμώρησε τους κατοίκους γιατί καλλιεργούσαν μέρος της ιερής γης των Δελφών και κατέστρεψε την Άμφισσα.

Σάλωνα ονομάστηκε τα βυζαντινά χρόνια, όταν οι Φράγκοι εισέβαλαν στην Άμφισσα, την οποία έκαναν πρωτεύουσα της Βαρωνίας των Σαλώνων. Έχτισαν και το Κάστρο πάνω στην αρχαία Ακρόπολη. Το ίδιο αυτό Κάστρο, που καταστράφηκε και ανοικοδομήθηκε πολλές φορές.

Το 1821 ήταν τα Σάλωνα η πρώτη πόλη που επαναστάτησε ενάντια στην τουρκική κατοχή, με αρχηγούς τους Πανουριά, Γκούρα, Δυοβουνιώτη και Μητροπολίτη Ησαΐα. Και έγιναν τα Σάλωνα πρωτεύουσα της Ανατολικής Στετρεάς.

Το κάστρο των Σαλώνων ή Ωργιάς, με τη δύναμη της αιώνιας παρουσίας του, αρχαία Ακρόπολη, μεσαιωνικά τείχη, παρεμβάσεις με πλίνθους στην Τουρκοκρατία, παραμένει όρθιο. Τα Ταμπάκικα της Χάρμαινας, με τα παραδοσιακά βυρσοδεψεία, μία γειτονιά με ιδιόρρυθμα χαμηλά κτίσματα, ίδια και απαράλλαχτα από τον καιρό της Τουρκοκρατίας. Η αρμονία των ήχων των κουδουνιών, τα μοναδικά στο είδος τους και ξακουστά κουδούνια για τα ζώα που μόνο οι τεχνίτες κουδουνάδες της Άμφισσας ξέρουν να κατασκευάζουν, με τον ίδιο, παλιό τρόπο.

Η λαϊκή, τοπική αρχιτεκτονική, πέτρα, χωματόπλινθοι, κεραμίδι, και τα επαρχιακά νεοκλασικά αρχοντικά δίνουν μία ενδιαφέρουσα αρχιτεκτονική φυσιογνωμία.

Ο Μητροπολιτικός Ναός της Ευαγγελίστριας, με τοιχογραφίες του αγιογράφου Σπύρου Παπαλουκά, ο βυζαντινός ναός του Σωτήρος σε απότομη πλαγιά έξω από την πόλη, ο λαξευτός τάφος Λυκότρυπα σε φυσικό βράχο ανατολικά της πόλης, το παλιοχριστιανικό βαπτιστήριο με μωσαϊκό δάπεδο και το ψηφιδωτό δάπεδο κάτω από το φρούριο είναι μόνο μερικά από τα στοιχεία της ιστορίας του τόπου που συνυπάρχουν με τη φυσιογνωμία της νεότερης πόλης.

ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ

  • Στην πλατεία της Άμφισσας την οικία Φλεντζαλά, από τα παλιότερα κτίσματα της πόλης, με τη βρύση που βρίσκεται εκεί από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας.
  • Μία βόλτα στον ελαιώνα, ίσως ο παλαιότερος στον κόσμο.
  • Μία περιήγηση στη Χάρμαινα και τα Ταμπάκικα, τη γειτονιά με τα βυρσοδεψεία.
  • Το Δασικό Χωριό, χωμένο μέσα στο ελατόδασος του Προσήλου στην Γκιώνα, την Αγία Ευθυμία, χωριό του Αστραπόγιαννου και το χωριό Ελαιώνας, με τα πλατάνια και τις πηγές που δημιουργούν καταρράκτη.
  • Να επισκεφθείτε τα παλιά αρχοντικά και ζητήστε να μπείτε σε κάποιο από αυτά που έχει διακοσμηθεί με τοιχογραφίες. Επίσης, τα σπίτια των οπλαρχηγών Πανουριά και Δυοβουνιώτη.
  • Ενδιαφέρον έχει και η Δημοτική Βιβλιοθήκη με 50.000 βιβλία και σπάνιο αρχειακό υλικό.
  • Το Κάστρο των Σαλώνων, με τρεις αρχιτεκτονικούς ρυθμούς, ελληνικό, ρωμαϊκό, βυζαντινό.
  • Μία επίσκεψη στο πολύ καλό Αρχαιολογικό Μουσείο που στεγάζεται στο παλιό αρχοντικό του Αρείου Πάγου Σαλώνων και φιλοξενεί σπουδαία ευρήματα από την περιοχή, καθώς και στο Λαογραφικό με τη μεγάλη και παλαιά συλλογή βιοτεχνιών και εργαστηρίων που δεν υπάρχουν σήμερα και σπάνια αντικείμενα οικιακής οικονομίας.
  • Την αναβίωση του δρώμενου «Η πόλη των στοιχειών» και το κάψιμο του Στοιχειού της Χάμαινας, το τελευταίο Σάββατο της Αποκριάς.
  • Τη Μητρόπολη στο κέντρο της πόλης και το ναό του Σωτήρος 3χλμ., έξω από αυτή, την πρώτη για τις τοιχογραφίες κυρίως, τον δεύτερο γιατί διατηρείται άριστα εδώ και εννιακόσια χρόνια. Επίσης, το παλαιοχριστιανικό Βαπτιστήριο δίπλα στη Μητρόπολη για το μωσαϊκό δάπεδο και το ψηφιδωτό δάπεδο που βρέθηκε κάτω από το Φρούριο.
  • Μία επίσκεψη μέχρι το εργαστήρι του Χρήστου Παπαδήμα ένα νέο παιδί, ο μόνος πλέον που συνεχίζει την τέχνη του κουδουνά με τα εργαλεία που κληρονόμησε από παλιούς μάστορες.
  • Καφέ στο Πανελλήνιον, ή Γυαλί Καφενέ ή Μεγάλο καφενείο, όπου άλλοτε έπαιζαν τα μπουλούκια. Είναι ο χώρος που γύρισε ο Αγγελόπουλος την ταινία “Ο Θίασος”.

ΦΑΓΗΤΟ

Τόσο στην Άμφισσα όσο και στα κοντινά χωριά, θα φάτε αξιοπρεπώς και το κυριότερο καθαρά, φρέσκα ντόπια κρέατα, σε εστιατόρια και ταβέρνες.

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΜΦΙΣΣΑ – ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Τηλ.Κωδ.: 22650. Δήμος Άμφισσας 28193, Δασαρχείο 28264, Αρχαιολογικό Μουσείο 23344, Νομαρχιακή Επιτροπή Τουριστικής Προβολής: 28265, Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Vagonneto 78819, 210 9200293.

Top