ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ: «ΤΟ ΠΕΡΙΒΟΛΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ»

ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ: «ΤΟ ΠΕΡΙΒΟΛΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Τί πρέπει να
ξέρετε πριν πάτε

Η χερσόνησος του Άθω ή Άγιον Όρος, καταλαμβάνει το
ανατολικό άκρο της τριδάκτυλης Χαλκιδικής.
Το κλίμα
είναι υγρό και βροχερό και το τοπίο ορεινό (ψηλότερο βουνό ο
ομώνυμος Άθως – 2.033μ.) με χαμηλούς κατάφυτους λόφους, άφθονα νερά
και πολλούς βραχώδεις κόλπους, όπου συχνά τα δένδρα φτάνουν μέχρι
τη θάλασσα.

Εδώ ζουν πάνω από χίλιοι καλόγεροι και 400 περίπου δόκιμοι και
ζηλωτές. Δεκαεπτά από τις μονές είναι ελληνικές, μία ρωσική (Αγίου
Παντελεήμονος), μία βουλγαρική (Ζωγράφου) και μία σερβική
(Χιλανδαρίου), Υπάρχουν 12 σκήτες, ενώ τα κελιά και τα ησυχαστήρια
φτάνουν τα 700. Οι μονές έχουν μοιράσει τη χερσόνησο και
εκμεταλλεύονται τον πλούτο της. Διακρίνονται σε κοινοβιακές, όπου
όλα είναι κοντά και ιδιόρρυθμες, όπου η εργασία και η τροφή
ορίζονται από τους μοναχούς. Συντηρούνται από τα δασικά και
αγροτικά προϊόντα που παράγουν οι μοναχοί, την κρατική επιχορήγηση
και την ενοικίαση κτιρίων και κτημάτων.

Σκήτες: Είναι επίσης δύο ειδών, ιδιόρρυθμες και
κοινοβιακές και ανήκουν σε κάποια μονή.

Κελιά: Ιδρύματα με ναό και οικοδόμημα.
Παραχωρούνται ισόβια από κάποια μονή σε τρεις μοναχούς.

Καλύβες: Απομονωμένες κατοικίες που τις
παραχωρεί ισόβια ένα μοναστήρι σε τρεις μοναχούς.

Καθίσματα: Καλύβες που παραχωρούνται ισόβια,
μία για κάθε μοναχό.

Ησυχαστήρια: Μικρές σπηλιές ή καλύβες πάνω σε
βάρκα, όπου ο ασκητής ζει με ό,τι του φέρνουν, το οποίο ανεβάζει με
σχοινί ή με καρούλι.

 

ΙΣΤΟΡΙΑ

 Τον
8οαι.π.Χ. ήρθαν στη περιοχή άποικοι από την Ερέτρια και
τη Χαλκίδα, και από τότε ονομάστηκε Χαλκιδική. Στα χρόνια του
Ηροδότου, τον 5οπ.Χ. το όνομα του όρους Άθως, επικράτησε
για ολόκληρη τη χερσόνησο. Ο Πέτρος, ο Αθωνίτης, ήταν ο πρώτος
μοναχός που ήρθε εδώ (7οςαι.μ.Χ. ). Το 963 ο Άγιος
Αθανάσιος Αθωνίτης μαζί με μία ομάδα μοναχών και δωρητή του
Νικηφόρου Φωκά έχτισαν την πρώτη και μεγαλύτερη μονή, της Μεγίστης
Λαύρας, και συνέταξαν το Πρώτο Τυπικό, που όρισε τους κανόνες
λειτουργίας της μοναστικής πολιτείας.

Τον 10οαι. χτίστηκαν οι μονές Βατοπεδίου και Ιβήρων
και τον 11ο ο αυτοκράτορας Αλέξιος ο Α΄ ο Κομνηνός
καθιέρωσε την αυτονομία του Αγίου Όρους και το άβατον (απαγόρευση
εισόδου κάθε θηλυκού όντος).

Τον 12οαι. άρχισε μία περίοδος καταστροφών και
λεηλασιών από τους Φράγκους Σταυροφόρους, τον αυτοκράτορα Μιχαήλ
Παλαιολόγο και τους Κατελάνους μισθοφόρους του αυτοκράτορα
Ανδρόνικου Παλαιολόγου (από τις 300 μονές έμειναν 25).

Επί Τουρκοκρατίας η μοναστική πολιτεία διατήρησε την αυτονομία
της και μέχρι τον 16οαι. την ευημερία της. Η πειρατεία
όμως και η βαριά φορολογία οδήγησαν σταδιακά τις μονές σε μαρασμό.
Το 1748 το Άγιον Όρος έγινε και πάλι πνευματικό κέντρο και ιδρύθηκε
η Αθωνιάδα Ακαδημία. Το 1821 οι μοναχοί συμμετείχαν στην ελληνική
επανάσταση και το 1822 οι Τούρκοι έκαψαν και λεηλάτησαν τις μονές.
Το 1912 ο ελληνικός στόλος αποβιβάστηκε στον Άθω.

Σήμερα το Άγιον Όρος είναι τμήμα του ελληνικού κράτους. Υπάγεται
διοικητικά στο Υπουργείο Εξωτερικών και πνευματικά στο Πατριαρχείο.
Διοικείται από την Ιερή Κοινότητα (ισάριθμοι εκπρόσωποι από τις 20
μονές), τα μέλη της οποίας μένουν στις Καρυές και ασκούν την
ανώτατη εποπτεία. Η νομοθετική εξουσία αποτελεί έργο της Ιερής
Σύναξης, ενώ η Ιερή Επιστασία έχει 4 μέλη και ασκεί την εκτελεστική
εξουσία.

 

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ –
ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ

Το εξωτερικό των μονών έχει φρουρικό χαρακτήρα, με ψηλά τείχη,
πύργους, επάλξεις, προμαχώνες και ζεματίστρες. Στο κέντρο της αυλής
βρίσκεται η εκκλησία, το καθολικό, με μαρμάρινα δάπεδα, κολόνες με
κιονόκρανα και τοιχογραφίες. Στον εξωτερικό περίβολο βρίσκονται τα
κελιά των μοναχών, απέναντι από το καθολικό η τράπεζα, ισόγειο
κτίριο όπου γίνεται η κοινή εστίαση των μοναχών και ανάμεσα στην
τράπεζα και το καθολικό η φιάλη (αναβρυτήριο).

Τα χειρόγραφα της βυζαντινής και μεταβυζαντινής εποχής είναι
αξιόλογα έργα τέχνης. Υπάρχουν γύρω στα 45.000 ελληνικά χειρόγραφα.
Από αυτά τα 37.000 βρίσκονται στην Ελλάδα, εκ των οποίων τα 12.000
φυλάσσονται στον Άγιον Όρος. Περιέχουν κείμενα αρχαίων Ελλήνων
συγγραφέων (600), των Πατέρων της Εκκλησίας και των Ευαγγελίων,
καθώς και βυζαντινά κείμενα. Μερικές εκατοντάδες από αυτά είναι
περγαμηνές (6ου-9ουαι.), γραμμένες με
μεγαλογραφή (κεφαλαιογράμματη γραφή). Η αρχαιότερη
(6οςαι.) και σημαντικότερη περγαμηνή είναι τα 4 φύλλα
από έναν κώδικα επιστολών του Απόστολου Παύλου.Τον
18οαι. στον Άγιον Όρος άνθησε η αγιογραφία, με
σπουδαιότερο το εργαστήριο του Άνθιμου στη μονή Γρηγορίου.

Επίσκεψη στο Άγιον Όρος  πληροφορίες

Στο Άγιον Όρος ισχύει το άβατον, που σημαίνει
ότι απαγορεύεται η είσοδος για τις γυναίκες, ακόμα και για τα
θηλυκά ζώα. Απαγορεύεται επίσης να προσεγγίζουν τις ακτές πλοία
μέσα στα οποία υπάρχουν γυναίκες.

Η είσοδος και η έξοδος από το Άγιον Όρος επιτρέπονται μόνο δια
θαλάσσης. Ο χώρος αποβίβασης των επισκεπτών είναι το λιμάνι της
Δάφνης ή οι αρσανάδες των μονών, εφόσον το επιτρέπει ο καιρός.Όλοι
οι επισκέπτες ακολουθούν τους ρυθμούς της καθημερινής ζωής των
μοναχών και η εξωτερική εμφάνιση πρέπει να αρμόζει στην ιερότητα
του χώρου.

Για να επισκεφθείτε το Άγιον Όρος πρέπει να δηλώσετε συμμετοχή
για να πάρετε σειρά προτεραιότητας από το Γραφείο Επισκεπτών στη
Θεσσαλονίκη, τηλ. (2310) 943181, ή στην Ουρανούπολη, τηλ. (2377)
71421.

Θα δώσετε τηλεφωνικά τα στοιχεία σας και θα μπείτε στη λίστα
αναμονής για την άδεια εισόδου. Επιτρέπεται η είσοδος σε 100
ορθόδοξους προσκυνητές τη μέρα και 10 μη ορθόδοξους. Η άδεια
παραμονής είναι διάρκειας 4 ημερών (μία ημέρα σε κάθε μονή).

Όταν φτάσετε στην Ουρανούπολη, θα χρειαστεί να επιδείξετε την
αστυνομική σας ταυτότητα και να πληρώσετε για την έκδοση
διαμονητηρίου. Η φιλοξενία στις μονές, η διαμονή και η διατροφή
είναι δωρεάν.

Στον Άγιον Όρος θα ζήσετε τον ορθόδοξο μοναχισμό
στην πιο καθαρή μορφή και θα θαυμάσετε ένα παρθένο φυσικό τοπίο,
εντυπωσιακά μνημεία, καθώς και έργα βυζαντινής ζωγραφικής,
αρχιτεκτονικής κα υμνογραφίας. Το Άγιον Όρος παραμένει ένας
σπουδαίος τόπος ανεκτίμητος θρησκευτικής, αρχιτεκτονικής και
αρχαιολογικής σημασίας.

Top