Η ΚΟΥΖΙΝΑ ΤΗΣ ΦΩΚΙΔΑΣ: Προϊόντα – Γαστρονομία – Συνταγές

 Άμφισσα,Γκιώνα,
Λιδορίκι, Γαλαξίδι,Ιτέα

Τα υπέροχα κρεατικά και γαλακτοκομικά
προϊόντα από τη Γκιώνα και το Λιδορίκι, οι περίφημες ελιές της
Άμφισσας, αλλά και οι θαλασσινοί μεζέδες του Γαλαξιδίου
χαρακτηρίζουν την κουζίνα του νομού Φωκίδας.Φτάνοντας στην περιοχή
της Άμφισσας, το πρώτο που παρατηρεί ο επισκέπτης είναι οι
τεράστιοι σταχτόχρωμοι ελαιώνες με τους στιβαρούς κορμούς και τους
γεροδεμένους στρογγυλούς καρπούς. Η ελιά έχει προσδιορίσει το
χαρακτήρα της Άμφισσας και της γύρω περιοχής και αποτελεί την κύρια
απασχόληση και πηγή εισοδήματος των κατοίκων.

Ελιές Αμφίσσης

Οι επιτραπέζιες ελιές Αμφίσσης, είναι εξαιρετικής
ποιότητας και συλλέγονται όταν έχουν ήδη ωριμάσει πάνω στο
ελαιόδενδρο. Στη συνέχεια υφίστανται ζύμωση μέσα σε άλμη χωρίς
προσθήκη συντηρητικών. Η καλλιεργούμενη ποικιλία εξακολουθεί να
είναι η «κονσερβολιά Αμφίσσης», Προϊόν Ονομασίας
Προέλευσης
, 1994.

Επίσης άριστης ποιότητας και μεγάλης θρεπτικής
αξίας είναι και το ελαιόλαδο της περιοχής, πιο παχύρρευστο από
ελαιόλαδα άλλων περιοχών. Στην ευρύτερη περιοχή της Άμφισσας
υπάρχουν αρκετά ελαιοτριβεία, αλλά και βιομηχανικές μονάδες
συσκευασίας ελαιών, που εξάγουν σημαντικές ποσότητες σε χώρες των
Βαλκανίων, της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής.

Η Άμφισσα συνεχίζει την παράδοση της καλλιέργειας
της ελιάς με τον γνωστό από τους αρχαίους χρόνους ελαιώνα της, που
αποτελούσε αιτία έριδας μεταξύ των Αμφισσέων και του Μαντείου των
Δελφών. Ο σημερινός ελαιώνας απαριθμεί 1.200.000 ελαιόδενδρα, που
παράγουν τις περίφημες ελιές Αμφίσσης.

Ο ελαιώνας της Άμφισσας είναι ο αρχαιότερος
ελαιώνας της Ελλάδας, ηλικίας 3.000 ετών. Τα πρώτα ελαιόδεντρα
φυτεύτηκαν εδώ από τους αρχαίους Πελασγούς και η καλλιέργεια
συνεχίστηκε από τους Αιολείς. Τα δέντρα είναι πανύψηλα (συχνά
ξεπερνούν τα 10μ.) και παράγουν μια πολύ ιδιαίτερη ποικιλία
βρώσιμων ελιών, με μενεξεδένιο χρώμα, στρογγυλή και πλούσια σάρκα.
Πρόκειται για την πιο διαδεδομένη ποικιλία επιτραπέζιων ελιών στην
Ελλάδα, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Η περιοχή της Γκιώνας, με την
απαράμιλλη φυσική ομορφιά και τα μικρά χωριά που χάνονται στις
κατάφυτες ρεματιές και στα πανύψηλα δάση από έλατα, χαρακτηρίζεται
γαστρονομικά από τρία κυρίως προϊόντα: το τυρί, το κρέας και τα
εντόσθια (γαρδουμπάκια, συκωτάκια τηγανιτά, συκωτάκια ριγανάτα με
ντομάτα, συκωτάκια και σπλήνες περασμένα σε μπόλια), καθώς και τις
υπέροχες πίτες.

Η πόλη της Δεσφίνας έχει μεγάλη παράδοση στην
παρασκευή παξιμαδιών τα οποία φημίζονται για την αγνότητα των
υλικών και την ξεχωριστή γεύση τους.

Στο Λευκαδίτη, το σημαντικότερο κτηνοτροφικό
κέντρο της περιοχής, αλλά και στα υπόλοιπα χωριά, θα δοκιμάσετε
υπέροχα τυριά φτιαγμένα με το φρέσκο και ολόπαχο γάλα των κατσικιών
και των προβάτων που βόσκουν ελεύθερα στις χορταριασμένες πλαγιές.
Η πόλης της Δεσφίνας έχει μεγάλη παράδοση στην παρασκευή παξιμαδιών
τα οποία φημίζονται για την αγνότητα των υλικών και την ξεχωριστή
γεύση τους.

Η παραγωγή γαλακτοκομικών είναι αρκετά
διαδεδομένη στην περιοχή της Φωκίδας.
Υπάρχουν πολλά
τυροκομεία στην περιοχή τα οποία εκτός από φέτα παρασκευάζουν και
άλλα γαλακτοκομικά όπως γάλα, άλλα είδη τυριού, ψωμοτύρι το οποίο
είναι στραγγιστό γιαούρτι με ανθόγαλα και φέτα, γιαούρτι.
Τυροκομικές μονάδες μπορεί να συναντήσει κανείς στη Βουνιχώρα, στα
Πεντεόρια, στην Άμφισσα, καθώς και στα ορεινά του νομού
Φωκίδας.

Οψομοτύρι ή
ψιμοτύρι & φέτα Λιδωρικίου

Το ψιμοτύρι είναι ένα εξαιρετικό τυρί της
περιοχής με πυκνή υφή και πικάντικη αλλά δροσερή γεύση.
Παρασκευάζεται από τους κτηνοτρόφους της περιοχής στο τέλος της
γαλακτοπαραγωγικής περιόδου (καλοκαίρι) και αφού έχει σταματήσει η
παραγωγή φέτας, εξ ού και το όνομά του (όψιμο τυρί), δηλαδή τυρί
που έγινε αργά. Κατ’αυτή τη περίοδο, επειδή το γάλα είναι λίγο για
παρασκευή φέτας, οι κτηνοτρόφοι το κάνουν ολόπαχο πρόβειο γιαούρτι
και αφού το στραγγίσουν, προσθέτουν τριμμένη φέτα και αλάτι. Με τη
θερμοκρασία της εποχής (ζέστη), γίνεται η ζύμωση και έτσι παίρνουν
το τελικό προϊόν, το ψιμοτύρι. Ένα γευστικότατο προϊόν γάλακτος,
που στα σύγχρονα τυροκομεία μπορεί ποια να παράγεται και σε άλλες
εποχές του χρόνου. Η παραγωγή είναι λοιπόν ένα τοπικό τυροκομικό
προϊόν και δεν είναι ευρέως γνωστό έξω από την Φωκίδα. Σερβίρεται
σχεδόν σε όλα τα ταβερνάκια της περιοχής μαζί με φρέσκο ανθότυρο,
γραβιέρα και φέτα.

Εδώ ο ακρογωνιαίος λίθος της κουζίνας είναι η
φωτιά. Μην ψάχνετε πολύπλοκες γαστρονομικές τεχνικές. Αναζητήστε
απλώς το καλό ντόπιο κρέας της περιοχής και τον σωστό ψήστη -πράγμα
μάλλον εύκολο για την Γκιώνα- και το αποτέλεσμα είναι σίγουρο:
υπέροχο κοντοσούβλι, ξεροψημένο απ’έξω και τρυφερό στο εσωτερικό
του, αλλά και ζουμερή μπριζόλα προβατίνας.

Αυτό το γαστρονομικό ταξίδι μπορεί να κλείσει
απλά, με μια κούπα «ζωντανό» πρόβειο γιαούρτι, περιχυμένο
με παχύρρευστο σκούρο μέλι από έλατα κι ένα φλιτζάνι αχνιστό τσάι
του βουνού.

Στις γραφικές ταβέρνες –ψαροταβέρνες και
εστιατόρια του Γαλαξιδίου και της Ιτέας, μπορείτε να γευθείτε
φρέσκα ψάρια, θαλασινούς ουζομεζέδες, αλλά και το φημισμένο
ρουμελιώτικο κοντοσούβλι, κοκορέτσι, αρνί σούβλας, σπληνάντερο, τις
ελιές Άμφισσας και το πρόβειο γιαούρτι.

Μην παραλείψετε να δοκιμάσετε το γλυκό του Γαλαξιδίου, είναι η
ρεβανή με την ιδιότυπη συνταγή της, που περιέχει ρύζι. Τα παλιά τα
χρόνια ψηνόταν σε ξυλόφουρνους και επειδή διατηρείται μεγάλο
διάστημα εκτός ψυγείου, ήταν το γλυκό που έπαιρναν μαζί τους οι
ναυτικοί στα καράβια. Στα Γαλαξίδι φτιάχνουν ο γλυκό αμύγδαλο αλλά
και το ραβανάκι. Ένα διαφορετικό γλυκό το οποίο μοιάζει με το
γνωστό ραβανί.

Μην παραλείψετε να προμηθευτείτε κάποια από τα παραδοσιακά
τοπικά προϊόντα της περιοχής, όπως ελιές, οικολογικό λάδι, κρασί,
γλυκό κουταλιού ελιάς, μέλι, χωριάτικα παξιμάδια, τσίπουρο κ.ά.

Top