ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΠΡΟΥΣΙΩΤΙΣΣΑΣ – ΠΡΟΥΣΣΟΣ – ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΠΡΟΥΣΙΩΤΙΣΣΑΣ

Ξακουστό το μοναστήρι του Προυσσού. Αφιερωμένο στην Παναγία,
αποτελεί τόπο προσκυνήματος πιστών από όλη την Ελλάδα. Γιορταζει
στις 23 Αυγούστου. (ημερομηνία κατά την οποία βρέθηκε η
εικόνα).

Βρίσκεται σκαρφαλωμένο σε απόκρημνους βράχους. Ανάμεσα στα βουνά
Χελιδόνα και Καλιακούδα. Σε ένα τοπίο απόκοσμο και επιβλητικό που
δείχνει το πρόσωπο της άγριας Ευρυτανικής φύσης. Με τους θεόρατους
βράχους, τους απόκρημνους γκρεμούς και το βαθύ φαράγγι που φθάνει
μέχρι τα όρια του Καρπενησίου.

Απέχει 32χλμ. από το Καρπενήσι και μέσα από μία μαγική διαδρομή
από τα Ευρυτανικά Τέμπη με τον πλατανοσκέπαστο ποταμό Καρπενισιώτη
να συντροφεύει τον ταξιδιώτη.Από το πέρασμα κλειδί, το πέτρινο
φυσικό τούνελ στις συνεχείς στροφές ανάμεσα σε θεόρατα βράχια,
Βρίσκεται το μοναστήρι της Προυσσιώτισας.

Στο δρόμο για το μοναστήρι, στην τοποθεσία
«Τύπωμα» μετά το χωριό Καρίτσι θα συναντήσετε
τα πατήματα της Παναγίας. Εδώ
βρίσκεται ένα μικρό προσκυνητάρι με κάθε λογής τάματα.Είναι ένα
αξιοπερίεργο και για πολλούς ανερμήνευτο γεωλογικό φαινόμενο. Εφτά
διαφορετικού χρώματος σχήματα που είχαν μορφή πατήματος.

Από το σημείο αυτό, λέγεται ότι πέρασε η Παναγιά στο δρόμο για
τον Προυσσό. Σύμφωνα με την παράδοση, την περίοδο της εικονομαχίας
πήρε την ιερή εικόνα από την Προύσσα της Μ.Ασίας κάποιος ονόματι
Διόνυσος για να την γλυτώσει από την καταστροφή και την έφερε στην
Ελλάδα κάπου στην διαδρομή την έχασε. Την βρήκαν σε μία σπηλιά
(όπου βρίσκεται σήμερα) κάποιοι βοσκοί της περιοχής που για μέρες
έβλεπαν μια μυστηριώδη φωτεινή στήλη που τους έδειχνε το μέρος.

Ο Διόνυσος όταν έμαθε ότι η εικόνα βρέθηκε κάπου στο Καρπενήσι
πήγε και την πήρε. Καθώς επέστρεφε με την συνοδεία του, νύχτωσε και
έπεσαν να κοιμηθούν. Το πρωί η εικόνα είχε εξαφανιστεί και μία
μυστηριώδης φωνή τους είπε, ότι η επιθυμία της εικόνας είναι να
παραμείνει εκεί που βρέθηκε, στην περιοχή που ήταν οι βοσκοί. Κατά
την επιστροφή της στον Προυσσό η Παναγία, πέρασε από το σημείο που
είναι τα «Πατήματα» και τρυπώντας την βουνοκορφή διέσχισε
το βουνό που πήρε την μορφή της.

Τότε ο Διόνυσος με τον επιστάτη του Τιμόθεο, έφτιαξαν ένα
παρεκκλήσι εκεί (στο σημείο που βρέθηκε) και ασκήτευσαν και οι
ίδιοι. Έτσι ξεκινά η ιστορία του Μοναστηριού που κατά την παράδοση,
ιδρύθηκε το 829.

Το πιθανότερο όμως είναι να ιδρύθηκε τον 13οαι. όπως
είναι φυσικό στη μονή δεσπόζει η εικόνα της Παναγίας της
Προυσσιώτισσας, της «Κυράς της Ρούμελης», όπως
προσφωνείται με την αφιέρωση του Καραϊσκάκη στο κάλυμμά της.
Βρίσκεται σε ένα μικρό θολωτό κατανυκτικό χώρο, στο εκκλησάκι του
σπηλαίου.

Η εικόνα της Παναγίας αποδίδεται στον Ευαγγελιστή Λουκά ο οποίος
ήταν εξαίρετος αγιογράφος φέρει ασημένιο πλαίσιο (πουκάμισο), δώρα
και τα τρία χρυσά αστέρια από την πανοπλία του Καραϊσκάκη για να
θεραπευτεί από την φυματίωση που εξαιτίας της, έμεινε κατά καιρούς
στο Μοναστήρι.

Το μοναστήρι αποτελείται από τον Καθολικό ναό. Σταυροειδής με
τρούλο χρονολογείται στο 1786. Στα δυτικά υπάρχει κρύπτη
διαμορφωμένη σε παρεκκλήσι με τοιχογραφίες των ζωγράφων Γ. Γεωργίου
και Γ.Αναγνώστου από το 1785 και με αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο που
χρονολογείται στα 1810.

Υπάρχουν κτιριακές πτέρυγες με κελιά μοναχών, ξενώνες φιλοξενίας
επισκεπτών, εστιατόριο και άλλοι βοηθητικοί χώροι. Στο υπόγειο
βρίσκεται η παλιά βρύση του αγιάσματος.Λειτουργεί μουσείο με πολλά
εκθέματα: εικόνες 15ου-16ουαι., Ιερά άμφια,
αργυρά και χρυσά δισκοπότηρα, κώδικες, παλιά σκεύη, σουλτάνικα
φιρμάνια, αφιερώματα επωνύμων, λάφυρα αγωνιστών και φυσικά τα όπλα
του Καραϊσκάκη.

Η βιβλιοθήκη με χειρόγραφα και έντυπα βιβλία αδιάψευστοι
μάρτυρες χριστιανικής και ανθρωπιστικής παιδείας: εμπεριέχει
σπάνιας αξίας βιβλία, όπως σπαράγματα  περγαμηνών
9ουαι., 72 χειρόγραφους κώδικες, πατριαρχικά σιγίλια,
λιθογραφημένα, Πανεπιστημιακές παραδόσεις, φιλοσοφικά και
επιστημονικά εγχειρίδια, σημαντικές επιστολές και άλλα σπάνια
έγγραφα.

Αναβαθμίδες με καλλιέργειες και κήπους απλώνονται τριγύρω από το
μοναστηριακό συγκρότημα.Επίσης στην ευρύτερη περιοχή της Μονής
αξίζει (να δείτε) το ρολόι που κτισμένο σαν αετοφωλιά στον απέναντι
λόφο. Μετρά τον χρόνο εδώ, που το πέρασμά του, δεν έχει καμία
σημασία. προσφέρει θέα προς το μοναστήρι και το φαράγγι, το
εκκλησάκι των Αγίων Πάντων (1754), το κτίριο του Σχολείου Ελληνικών
γραμμάτων (1820). Δείτε τους δύο «Πύργους του «Καραϊσκάκη»
οχυρωματικά έργα που φρόντιζαν για την ασφάλεια της Μονής.

Το μοναστήρι πέρα της μεγάλης θρησκευτικής αξίας, εχει
εξίσου πλούσια  ιστορία .Πνευματικό Κέντρο και αποκούμπι
των αρματωλών στην τουρκοκρατία έγινε καταφύγιο για πολλούς
αγωνιστές, γνωρίζοντας μεγάλη ακμή και οικονομική άνθηση.

Στα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας άνθισε εδώ και το
περίφημο «Σχολείο Ελληνικών Γραμμάτων» με ιδρυτή το λόγιο
ιερομόναχο Κύριλλο Καστανοφύλλη (κατά μία άποψη πρώτος ιδρυτής του
Σχολείου θεωρήθηκε ο Κοσμάς ο Αιτωλός, αλλά αυτή δεν διασταυρώνεται
λόγω αντικρουόμενων χρονολογιών.

Το μοναστήρι υπέστη πολλές καταστροφές και πυρπολήθηκε από
πολλούς επιδρομείς με τελευταίους τους Γερμανούς στις 16 Αυγούστου
του 1944, επειδή θεωρήθηκε ως κρησφύγετο των ανταρτών.

Οι χωρικοί για να σώσουν την εικόνα, την μετέφεραν στο χωριό
Προυσσό.
μεγάλο μέρος της Μονής κάηκε, πολλά κειμήλια καταστράφηκαν, σκεύη,
χειρόγραφα και Βιβλία. Μετά τον εμφύλιο πόλεμο ξεκίνησε εκ νέου η
ανοικοδόμηση της Μονής και συνεχίστηκε έως την δεκαετία του
1970.

 


ΚΑΡΠΕΝΗΣΙ

Top