ΚΑΣΟΣ: ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ

Η Κάσος το μικρό αιγαιοπελαγίτικο νησί, με την
μεγάλη ναυτική παράδοση και ιδιαίτερη κουλτούρα. Βρίσκεται στο
νοτιότερο σημείο των Δωδεκανήσων, ανάμεσα στην Κάρπαθο και την
Κρήτη.Πρόκειται για ένα ορεινό βραχώδες νησί, με άγριο γριζωπό
τοπίο.

Καθώς το πλοίο μετά από ατέλειωτες ώρες ταξιδιού,
μπαίνει στο μικροσκοπικό λιμανάκι του Φρυ, την Μπούκα, αναρωτιέστε
αν σε τούτο το νησί με την άγρια ομορφιά και τις απότομες ακτές,
μπορεί κανείς να βρει την γαστρονομική ταυτότητα, σε συνδυασμό με
την πολιτιστική παράδοση του νησιού.Όμως η Κάσος καλά κρατεί τους
κρυμμένους θησαυρούς και τις ομορφιές της, τα λευκά σπίτια με τις
αυλές και τις αλάνες, τα πλακόστρωτα σοκάκια, τις εκατό
εντυπωσιακές εκκλησίες και τις καταπληκτικές παραλίες με βράχια,
βότσαλα, άμμο οργανωμένες ή ερημικές, όλες υπέροχες. Εμπορειού,
Αμμούρα, Χελαρού, Αρμάθια κ.ά.

Οι κάτοικοι λιγοστοί, μα εξαίρετοι, φιλόξενοι,
γελαστοί διατηρούν ευλαβικά τα ήθη, τα έθιμα και τις παραδόσεις
τους.Αυθεντικές εικόνες από την ζώσα παράδοση του νησιού. Γεμάτα
ζωή τα πανηγύρια και τα αυτοσχέδια γλέντια, ανάμεσα στους ήχους της
παραδοσιακής λύρας και του λαγούτου, στα βήματα της Σούστας και του
Ζερβού. Στις αυτοσχέδιες ποιητικές συνομιλίες, που χαρακτηρίζουν
τις παραδοσιακές αυτές βραδιές.Προσφέρονται σε όλους τοπικά
εδέσματα, από ερασιτέχνες μαγείρους με κατάλευκες ποδιές. Μοιράζουν
χέρι-χέρι, το περίφημο πιλάφι, βραστή γίδα, οφτό
αρνί
.

Μαγειρεμένα στα κούμιλα -καζάνια
χτιστά με κοίλο πάτο-, τα οποία τροφοδοτούνται με φωτιά από κάτω
(χρησιμοποιούνται κυρίως σε πανηγύρια για το μαγείρεμα μεγάλης
ποσότητας φαγητού). Τα φαγητά, το κρασί, προσφορά των κατοίκων,
στους Αγίους και σε όλους τους παρευρισκόμενους.

Το μεγαλύτερο πανηγύρι είναι το Δεκαπενταύγουστο
στο χωριό Παναγιά, σημείο συνάντησης των ξενιτεμένων και μη. Αν
βρεθείτε αρχές Σεπτέμβρη στο νησί ζήστε την μαγεία της γιορτής των
Βοσκών του Αγίου Μάμα, που σκαρφαλωμένα στην πιο απόκρυμνη μεριά
του νησιού, ατενίζουν το Καρπάθιο Πέλαγος.Απολαύστε την φιλοξενία
των ντόπιων σε ένα ολονύχτιο γλέντι. Θα σας χορέψουν στους ρυθμούς
του βιολιού και θα σας προσφέρουν κομμάτια άρτου. Αρωματισμένα με
κόλιανδρο, ευλογημένα και πεντανόστιμα και τα μοναδικά τοπικά
εδέσματα της Κασιώτικης κουζίνας.

Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της Κάσου
είναι η κουζίνα της. Έχει υποστεί πολλές επιδράσεις από την
γειτονική Κρήτη από τους Κασιώτες ναυτικούς, που ταξίδευαν ανά τον
κόσμο, αλλά και από τους Κασιώτες της Αιγύπτου. Μοναδικά τα
εδέσματα που περιλαμβάνει και δεν συναντά σε άλλα νησιά του
Αιγαίου. Ιδιαίτερη, πρωτότυπη, δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο.

Αν βρεθείτε Πάσχα στο νησί θα
ζήσετε την κατανυκτική ατμόσφαιρα των ημερών, θα χαρείτε τα λαϊκά
δρώμενα και θα γευτείτε το ψημένο γεμιστό αρνί στον
ξυλόφουρνο, την ντερπιγέ, (την μαγειρίτσα), τον πασπαρά,
τις
γεμιστές τούρτες, γλυκά που μοιάζουν πολύ με τα
ανεβατά καλτσούνια των κρητικών. Γεμίζονται με μίγμα αλμυρής και
γλυκιάς μυζήθρας και αρωματίζονται με κανέλα.Τα κουκνούκους
κουλούρι σε διάφορα σχήματα με κόκκινο αυγό στη μέση.

Επιβάλλεται να επισκεφτείτε τα
Μιτάτα τις ποιμενικές κατοικίες των βοσκών
που είναι διάσπαρτες σε όλη την Κάσο. Πετρόχτιστες συγκεντρώνουν
την δράση των βοσκών.Στις μάντρες των Μιτάτων μαζεύονται τα
ποιμενικά ζώα, όπου αρμέγονται για να ακολουθήσει η τυροκομική
διαδικασία.Ο εσωτερικός χώρος των οικιών, σοφά οργανωμένος για τις
ανάγκες της πολύπλοκης διαδικασίας τυροκόμισης. Με το χώρο όπου
κοιμάται ο βοσκός. Τα ράφια για τα τυριά για τα κουδούνια, τα
ταγάρια, τα πιθάρια, την στάμνα, τη φωτιά, τα πεζούλια.Εξαίρετο
δείγμα για το πόσο απλά και πρακτικά αξιοποιεί τον χώρο, ο
παραδοσιακός Κασιώτης και είναι σε ισχύ έως σήμερα.

Μέσα στα Μιτάτα παράγονται τα εκλεκτά
γαλακτοκομικά προϊόντα. Κυρίαρχη θέση όλων η
Σιτάκα, αψιά κρεμμώδης που ισορροπεί μεταξύ
βούτυρου και μαλακού τυριού. Καφεκίτρινου χρώματος με λίγο στυφή
και υπόξινη γεύση. Παράγεται από κατσικίσιο και πρόβειο γάλα, αφού
ζυμωθεί (μείνει) για αρκετές μέρες.Αλατίζεται και βράζεται με
συνεχές ανακάτεμα με το καλαμούτσι (αναδευτήρι) για πολλές ώρες το
λιγότερο οκτώ.Η σιτάκα τρώγεται σαν τυρί κρέμα . χρησιμοποιείται
επίσης για να γίνει το πιο διάσημο πιάτο του νησιού τις
Μακαρούνες.

Ελαϊκή, μοναδικό τυρί που
παράγεται από αλμυρή μυζήθρα, η οποία τοποθετείται σε πήλινο ή
γυάλινο δοχείο, καλύπτεται με βούτυρο γάλακτος. Σφραγίζεται και
παραμένει σε δροσερό μέρος για 4-5 μήνες να ωριμάσει.Γευστικό κατά
το «δρύλλα» αγνό καϊμάκι. Νοστιμότατα
«τα αλευρά» κρέμες με αλεύρι. Σπανιότατο, το
«καούλι», το βούτυρο της Κάσου.
Κατεργασμένο καϊμάκι που οι βοσκοί επεξεργάζονται μέσα σε ειδική
θήκη δέρματος. Θα είστε πολύ τυχεροί αν το συναντήσεις στην
Κάσο.

Αυτά και άλλα πολλά θα ζήσετε και θα γευτείτε
στην όμορφη και σχεδόν ξεχασμένη Κάσο. Αν αποφασίσετε να την
γνωρίσετε γιατί όπως λέει μια μαντινάδα του νησιού μπορεί να
έρχεται τελευταίο στο χάρτη μα πρώτο στα γλέντια γιατί εδώ οι
παρέες δεν έπαψαν να γράφουν ιστορία.

Top